Over Standaardisatie

- Welke soorten standaarden bestaan er?


Er zijn standaarden voor verschillende doeleinden, en ook van verschillende niveaus.
Voor metadata kan je 3 niveaus onderscheiden:
  • technische standaarden: dit zijn technische afspraken die het mogelijk maken dat machines gegevens met mekaar uitwisselen. Hier kan je verder nog onderscheiden tussen
    • coderingsafspraken (vb. ASCII, UTF-8),
    • bestandformaten (vb. .doc, .pdf, .jpg, .xml),
    • protocols voor uitwisseling van gegevens (vb. HTTP, FTP, OAI-PMH),
  • datastructuren of schema's: dit zijn afspraken over hoe gestructureerde data georganiseerd kunnen worden in velden, elementen of attributen. Hiermee kan je een database ontwerpen, vb.:
    • Spectrum Units of Information
    • CDWA
    • CIDOC-CRM
    • LIDO
    • Dublin Core
  • inhoudelijke standaarden: afspraken over het coderen van inhoud, meestal door het gebruik van referentiewoordenlijsten of thesauri, vb.:
    • AAT-Ned
    • RKD-Artists

Standaarden worden ook gekwalificeerd als
  • proprietary: ontwikkeld door een bedrijf en meestal enkel bruikbaar met hun eigen software; specificaties zijn beschikbaar onder specifieke voorwaarden
  • open: ontwikkeld voor een zo breed mogelijk gebruik, met vrij beschikbare specificaties, en dus meest aangewezen voor uitwisseling van gegevens


- Hoe moet ik een standaard kiezen?


Er zijn standaarden voor verscheidene doeleinden. Je bepaalt dus eerst waarvoor je een standaard nodig hebt, en daarna ga je kijken welke standaarden daarvoor bestaan. Het is altijd nuttig aan collega's te vragen hoe zij hun keuze gemaakt hebben en wat hun ervaringen zijn.

Het strikt en consistent volgen van de voorschriften van de gekozen standaard is meestal veel belangrijker dan de specifieke keuze. Een belangrijk criterium bij de keuze is dan ook de mate waarin de standaard overeenkomt met je specifieke behoeften, waardoor je eventuele afwijkingen zoveel mogelijk kan beperken. Als je op bepaalde punten toch niet anders kan dan afwijken van de voorschriften van de standaard, doe dit dan op een consistente manier, en documenteer de afwijkingen.


- Waar vind ik meer informatie?


Het CEST project geeft een uitgebreid overzicht.


- Wat is LIDO? En hoe kan ik het gebruiken?


'Lightweight Information Describing Objects' (LIDO) is een standaard voor het uitwisselen van metadata, ontwikkeld binnen het ATHENA project. Zie de toegevoegde brochure.